FRANCISZEK HAWRANEK

Historyk - badacz ziemi śląskiej (1919 - 1981)

koniec tekstu promocyjnego

Franciszek Hawranek (09 marca 1919- 17 września 1981 roku)

Historyk, badacz, popularyzator dziejów walki o nardowe i społeczne wyzwoelenie Śląska. Urodził się 09 marca 1919 roku w Tychach> Wykształcenie zdobywał na Śląski. W latach 1937-39 studiował w Państwowym Pedagogikum w Katowicach, po czym został skierowany do pracy nauczycielskiej. Podczas wojny trafił do niemieckiej armii i został wysłany na front. Zakończenie wojny zastało go amerykańskim obozie jenieckim. 
Latem 1945 roku wrócił na Śląsk. Pracował jako nauczyciel, podnosząc jednocześnie swoje kwalifikacje. W latach 1948- 51 studiował w Instytucie Pedagogicznym Związku Nauczycielstwa Polskiego w Warszawie, a w latacg 1958- 61 histori w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Krakowie. W 1964 roku na Uniwersytecie im. Bieruta we Wrocławiu otrzymał stopień doktora nauk humanistycznych na podstawie rozprawy "Ruch komunistyczny na Górnym Śląsku wlatach 1918-1922". Wciąż pogłębiając badania nad ruchem robotniczym, zajął się również dziejami niemieckiej socjaldemokracji na Śląsku Opolskim w latach wielkiego kryzysu (1929-1933). W 1971 roku uzyskał stopień naukowy doktora habilitowanego. 
W 1970 roku Franciszek Hawranek przeszedł do pracy w Instytucie Śląskim w Opolu, gdzie kierował Zakładem Historii, i w latch 1975-81 pełnił obowiązki wicedyrektora. Od 1971 roku wykładał też w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Opolu. W 1975 roku został mianowany profesorem nadzwyczajnym. 
Był inicjatorem wielu przedsięwzięć na rzecz integracji społeczeństwa na Opolszczyźnie. Pod jego redakcją ukazały się prace dokumentujące polskość Śląska, m.in. Twierdze polskości, Ludzie spod znaku Rodła. Jako redaktor wchodził też w skład zespołów opracowujących kolejne tomy kwartalnika Wczoraj- Dziś- Jutro orazKalendarza Opolskiego.
Efektem pracy Hawranka w Instytucie Śląskim w Opolu było opublikowanie przez IŚ dwóch syntez: Dzieje Górnego Śląska w latach 1816- 1947 i Dzieje ruchu robotniczego na Górnym Śląsku, oraz dzieła porządkującego wiedzę o przełomowym dla Górnego Śląska okresie lat 1918- 1921: Encyklopedia powstań śląskich.
Popularyzując wiedzą historyczną, występował w audycjach radiowych i telewizyjnych, zabierał głos w prasie i periodykach społeczno- kulturalnych, występował na sesjach popularnonaukowych i spotkaniach autorskich. Dorobek profesora Franciszka Hawranka obejmuje dziweięć książek autorskich, 31 publikacji zwartych redagowanych, 130 artykułów i rozpraw, 338 haseł encyklopedycznych, dziesiątki recenzji i polemik. Zginął tragicznie 17 września 1981 roku. Śmierć przerwała konstruowanie nowych planów badawczych własnych i zespołu, którym kierował. Został pochowany na cmentarzu w Gorzowie Śląski, 
(http://opole.gazeta.pl/opole/1,35113,1002479.html)
Pfofesor Franciszek Hawranek przez wiele lat związny był z Liceum Ogólnkształcącym w Gorzowie Śląskim jako nauczyciel historii. w We wrześniu 2013 roku w Zespole Szkolno- Gimnazjalnym w Gorzowie Śląskim odbyło się sopotkanie z cyklu "Historia lokalna na przykładzie wybranych powiatów, miast i gmin." poświęcone w całości Franciszkowi Hawrankowi. Jego głównym prelegentem była profesor teresa Smolińska, (uczennica prof. Hawranka), kierownik Katedry Kulturoznawstwa i Folklorystyki Uniwersytetu opolskiego. Spotkanie miało charakter wspomnieniowy.